In de jaren 1830 beweerde een Amerikaanse arts dat tomaten hielpen tegen onder meer spijsverteringsklachten. Daarna kwamen 'tomatenpillen' en -extracten op de markt die als wondermiddel werden verkocht. Na nepproducten en ontkrachte beweringen stortte die markt in; ketchup bleef als saus bestaan.
In het kort
- Jaren 1830: tomaten aangeprezen als medicijn in de VS.
- Tomatenpillen en -extracten als wondermiddel verkocht.
- Nepproducten en ontkrachte claims maakten er een eind aan.
- Vroege ketchup werd vaak van paddenstoelen of vis gemaakt.
Ketchup op je friet is normaal. Ketchup als medicijn klinkt minder normaal. Toch gebeurde het.
Het verhaal
In de jaren 1830 beweerde een Amerikaanse arts dat tomaten goed waren tegen allerlei kwalen, waaronder spijsverteringsproblemen. Zijn ideeën sloegen aan. Al snel kwamen er tomatenpillen en tomatenextracten op de markt, die als wondermiddel werden verkocht.
Hoe liep het af?
De hype hield niet lang stand:
- Andere verkopers brachten nepproducten op de markt, soms zonder tomaat erin.
- De beweringen bleken niet te kloppen.
- Het vertrouwen verdween en de medicijnmarkt voor tomaten stortte in.
Ketchup bleef
Ketchup zelf bestond toen al langer, maar was niet altijd van tomaat:
| Periode | Ketchup gemaakt van |
|---|---|
| Vroeg | Gefermenteerde vis of paddenstoelen |
| 19e eeuw | Steeds vaker tomaat |
| Nu | Tomaat, suiker, azijn en kruiden |
De tomatenketchup zoals we die nu kennen, werd pas later echt populair.
Waarom dit nog steeds relevant is
Het verhaal laat zien hoe snel een gezondheidshype kan ontstaan, en hoe vaak er weinig bewijs achter zit. Kritisch blijven loont, ook nu.
Meer eten: honing bederft vrijwel nooit en een banaan is een bes.
Veelgestelde vragen
Werd ketchup echt als medicijn verkocht?
Ja, in de 19e eeuw werden tomatenextracten en -pillen in de VS als medicijn verkocht.
Waarvan werd ketchup vroeger gemaakt?
Vroege ketchup werd vaak gemaakt van gefermenteerde vis of paddenstoelen.
Waarom stopte de medicijnhype?
Door nepproducten en omdat de gezondheidsclaims niet klopten.
Nog meer Ohw Wtf in je inbox?
Eén keer per week de beste weetjes en het meest spontane nieuws. Geen spam, alleen maar wtf.
Meld je aan →